1319 sayýlý Emlak Vergisi Kanununun 1/3/1972 gününde uygulamanýn yürürlüðe girmesini müteakip tapu idarelerince yapýlan bir kýsým iþlemler dolayýsiyle alýnmasý gerekli vergi ve harç konusunda bazý duraksamalarýn (tereddüt) giderilmesi amacý ile hazýrlanan Maliye Bakanlýðýnýn 3/Mart/1972 gün ve 2232350/1315/11582 sayýlý genelgeleri Gruplar aracýlýðý ile bütün teþkilata iletilmiþti.

Emlak vergisi yükümlüleri, (mükellefleri) 2/Mayýs/1972 gününden itibaren beyanname vermeye baþladýklarýna göre, bazý durumlarýn açýklanmasý faydalý bulunmuþtur.
Bilindiði üzere; 1319 sayýlý Emlak Vergisi Kanununun 30/4 uncu maddesi, içinde bulunan bütçe yýlýnýn emlak vergisine iliþkin taksitleri ile önceki bütçe yýllarýna ait bina ve arazi vergileri ödenmeden veya vergi tarhiyatýnýn ihtilaflý bulunmasý halinde, tahakkuk ettirilen tarhiyat miktarý karþýlýðý para, Hazine tahvili vaya banka teminat mektubu emaneten yatýrýlmadýkça Türkiye Sýnýrlarý dahilindeki bilumum bina ve arazinin devir ve temlikinin yapýlamýyacaðý ve bunlar üzerinde ayný bir hak tesis ve tesis edilmiþ olanlarýn kaldýrýlamýyacaðý hususunda bir hüküm sevketmiþtir.
Her ne kadar, bina ve arazinin sürekli ve geçici vergi baðýþýkýðý durumlarý kanunun ilgili maddelerinde kesinlikle sayýlmýþ ise de, bu cihetin tayin, tesbit ve takdiri idarelerimizi deðil, doðrudan doðruya vergi dairelerini ilgilendirdiðinden; bina ve araziyle ilintili olarak devir ve feraða veya bunlar üzerinde ayný hak kurulmasýna ve kurulmuþ bulunanlarýn kaldýrýlmasýna müteallik her hangi bir talep ait olduðu vergi dairesine uðratýlarak, vergi tarh, tahakkuk ve tahsilinin yapýldýðýna ve ihtilaflý olanlar için yapýlan tarhiyat miktarýnýn nakit, Hazine tahvili yahut banka teminat mektubu olarak emaneten yatýrýldýðýna veyahut da vergiden ayrýk ve baðýþýk tutulduðuna dair, vergi dairesince onanmýþ bildirim ve belge aranýlacaktýr.
Yukarýda sayýlan iþlemlerin yapýmý nedeniyle vergi dairesinden onanmýþ bildirim ve belge alýnmýþ, bina ve arazi, üzerinde ayný yýl içerisinde sözü edilen iþlemlerin tekrarý halinde vergi taksitlerinin ödenip ödenmediðinin tesbit ve tevsiki için talep vergi dairesine intikal ettirilmeli ve olumlu karþýlýk alýndýktan sonra istenilen iþlem yapýlmalýdýr.
Devir ve temlik konusuna hangi iþlemlerin gireceði izaha muhtaç bulunmamaktadýr. Mülkiyetin gayri ayni haklar; irtifak haklarý, gayrimenkul mükellefiyetleri ve rehin haklarý, olmak üzere üçe ayrýlmaktadýrlar.

Ne var ki, kat irtifakýnýn kurulmasý, kat irtifakýnýn kat mülkiyetine çevrilmesi ile rehin haklarýnýn kurulmasý ve kaldýrýlmasýný, 30 uncu madde kapsamý dýþýnda tutmak gerekir. Çünki; ipotek, bilindiði gibi, taþýnmaz mal sahibinin veya bir baþkasýnýn doðmuþ, doðacak veya doðmasý muhtemel þahsi borçlarýna teminat teþkil eden bir rehin çeþiddidir. Bu iþlemler dolayýsýyle ne vergi yükümlüsünde ve ne de vergiye konu taþýnmazýn mülkiyetinde deðiþiklik yaratmamaktadýr. Diðer taraftan kat irtifakýnýn kurulmasý veya kat irtifakýnýn kat mülkiyetine çevrilmesi, mülkiyette bir deðiþiklik meydana getirmeyip bilakis pekiþtirici bir özellik kazandýrýr. Fakaat, irtifak hakký nevilerinden intifa, sükna, inþaat (üst) ve kaynak haklarýnýn, gayrimenkul mükellefiyetinin kurulmasý ve kaldýrýlmasý, intifa hakkýndan sahibinin ivazlý veya ivazsýz feraðatýný mezkur madde kapsamý içinde düþünmek gereklidir.
Önemli olan bir cihed de, 1/3/1972 gününe kadar olan bina ve arazi vergisinin tarh, tahakkuk ve tahsilidir. Sözü edilen vergileri 1837 ve 1833 sayýlý Bina ve arazi Vergisi Kanunlarý ile Vergi Usul Kanunu ve bunlarýn ek ve tadillerine göre özel idareler tarh, tahakkuk ve tahsil edeceklerdir. Bu konuda olunacak iþlem Maliye Bakanlýðýnýn yukarýda gün ve sayýsý iþaret olunan genelgelerinde açýkca belirtilmiþtir.

Emlak Vergisine Matrah Olacak Vergi Dairelerinin Takdirine Ýliþkin Tüzüðün 4 üncü maddesi, lüzumu halinde inceleme memurlarýna, resmi kuruluþlarý bilgi vermekle yükümlü tutmuþ, ayný tüzüðün 5 nci maddesi ise vergi haritalarýnýn düzenlenmesi hususunda gerektiði zaman, vergi dairelerine bilgi vermek vazifesini idaremize de yüklemiþtir.
Bu itibarla yetkili makam veya memurlar tarafýndan istenilen bilginin verilmesi ve bu konuda gereken her türlü kolaylýðýn saðlanmasý ve iþbirliði kurulmasý gerekir. Gereðinin bu yolda ifasýnýn teminini, iliþikte sunulan (.......) adet genel yazýnýn Ýliniz merkez ve mülhakatýndaki tapu ve kadastro idarelerine tebliðini rica ederim.

Genel Müdür
* 1319 Sayýlý Kanunun 30 uncu Maddesindeki deðiþiklik ve 1479 Sayýlý Genelge nedeniyle uygulama kabiliyeti kalmamýþtýr.