EdeaPort - Yaşamınız için her şey
Ana Sayfa  |  Bize Ulaşın
Giriş Sayfası Yap Açılış Sayfası Yap Sık Kullanılanlara Ekle Sık Kullanılanlara Ekle 19 Mayıs 2012 Cumartesi
Turkce   English   German   Russian   Arabic
Yapı Rehberi   |   Konut Kredisi  |  Sigorta  |  Güvenlik  |  Dekorasyon  |  Nalburiye  |  Temizlik   |  Gayrimenkul Değerleme  
Emlakçılar      |      Nakliye Firmaları      |      Dekorasyon Firmaları      |      İnşaat Firmaları
Sitemiz geliştirilmeye devam edilmektedir.
  Vitrin
  Gazeteler
  Canlı Tv
  Canlı Radyo
  Dergiler
  Gayrimenkul Danışma Servisi
 
  Emlak Vergisi Yasası'nda Değişiklik Öngören Yasa < Geri |  
 
 

Yasa metni

7 Mart 2002

Emlak Vergisi'nde beyannameyi kaldırmayı, vergi adaletinin ve vergilemede kolaylığın sağlanmasını öngören "Vergi Usul Kanunu, Emlak Vergisi Kanunu ve Harçlar Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun" tasarısı, 57. Hükümet tarafından 20 Şubat 2002'de TBMM Başkanlığı'na sunuldu.  
1319 sayılı Emlak Vergisi Yasası'nda değişiklik öngören tasarı, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda, bu konuda verilmiş 5 ayrı yasa teklifi ile birleştirilerek 27 Şubat'ta görüşüldü bazı değişiklikler yapılarak benimsendi. TBMM Genel Kurulu'nda 7 Mart 2002'de ele alınan tasarı, yapılan değişikliklerle kabul edildi.
Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, 18 Mart 2002'de kısmen veto yetkisini kullanarak, 4746 sayılı yasanın çerçeve 6. maddesinin (B) fıkrasının (b) bendini bir kez daha görüşülmek üzere TBMM'ye iade etti.
 

Söz konusu yasa tasarısı, 2002 Yılı Emlak Vergisi 9 uncu genel beyan dönemi için Takdir Komisyonları tarafından tespit edilen ve kimi semtlerde 1998 yılı genel beyan dönemi değerlerine göre 70 kata varan artışlar meydana getiren arsa ve arazi asgari birim fiyatları ile 1998 genel beyan dönemindeki değerlere göre, yaklaşık 10 kat artırılan bina metrekare normal inşaat maliyet bedelleri ve Büyükşehir Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan gayrimenkullerin Emlak Vergisi oranlarının yüzde 100 artırımlı uygulanması, kamuoyunda tepkiyle karşılandı. 
57. Hükümet, sözkonusu yasa tasarısını, kamuoyundaki bu hassasiyeti gidermek üzere hazırladı. Tasarı ile;
   - Dört yılda bir alınmakta olan beyan esasının kaldırılması, sadece vergi değerini tadil eden nedenlerin bulunması halinde mükelleflerden bildirim alınması, 
   - Emlak vergisi tarhına, rayiç bedel yerine takdir komisyonları tarafından takdir edilecek ve araziye ilişkin olarak tespit edilen birim değerleri ile bina metrekare normal inşaat maliyet bedelleri esas alınmak suretiyle bulunacak vergi değerinin esas alınması, 
   - 2002 yılı genel beyan dönemi için takdir komisyonlarınca tespit edilen arsa birim metrekare değerinin 1998  yılı birim metrekare değeri ile mukayese edilmesinin neden olabileceği haksız ve adaletsiz durumların giderilmesi amaçlandı.
 

VERGİ USUL KANUNU, EMLAK VERGİSİ KANUNU VE HARÇLAR
KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN 
Kanun No. 4746
Kabul Tarihi : 7.3.2002
MADDE 1. - A) 4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 49 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Mükerrer Madde 49. - a) Maliye ve Bayındırlık ve İskan bakanlıkları 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesi hükmü ile aynı Kanunun 31 inci maddesi uyarınca hazırlanan tüzük hükümlerine göre bina metrekare normal inşaat maliyet bedellerini, uygulanacağı yıldan dört ay önce müştereken tespit ve Resmî Gazete ile ilan eder.
Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği bu bedellere karşı Resmî Gazete ile ilanını izleyen onbeş gün içinde Danıştayda dava açabilir.
b) Takdir komisyonlarının arsalara ve araziye ait asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin dört yılda bir yapacakları takdirler, tarh ve tahakkuk işleminin (Emlak Vergisi Kanununun 33 üncü maddesinin (8) numaralı fıkrasına göre yapılacak takdirler dahil) yapılacağı sürenin başlangıcından en az altı ay önce karara bağlanarak, arsalara ait olanlar takdirin ilgili bulunduğu il ve ilçe merkezlerindeki ticaret odalarına, ziraat odalarına ve ilgili mahalle ve köy muhtarlıkları ile belediyelere, araziye ait olanlar il merkezlerindeki ticaret ve ziraat odalarına ve belediyelere imza karşılığında verilir.
Büyükşehir belediyesi bulunan illerde takdir komisyonu kararları, vali veya vekalet vereceği memurun başkanlığında, defterdar veya vekalet vereceği memur, vali tarafından görevlendirilecek tapu sicil müdürü ile ticaret odası, serbest muhasebeci mali müşavirler odası ve esnaf ve sanatkarlar odaları birliğince görevlendirilecek birer üyeden oluşan merkez komisyonuna imza karşılığında verilir. Merkez komisyonu kendilerine tebliğ edilen kararları onbeş gün içinde inceler ve inceleme sonucu belirlenen değerleri ilgili takdir komisyonuna geri gönderir. Merkez komisyonunca farklı değer belirlenmesi halinde bu değerler ilgili takdir komisyonlarınca yeniden takdir yapılmak suretiyle dikkate alınır.
Takdir komisyonlarının bu kararlarına karşı kendilerine karar tebliğ edilen daire, kurum, teşekküller ve ilgili mahalle ve köy muhtarlıkları onbeş gün içinde ilgili vergi mahkemesi nezdinde dava açabilirler. Vergi mahkemelerince verilecek kararlar aleyhine onbeş gün içinde Danıştaya başvurulabilir.
Kesinleşen asgari ölçüde arsa ve arazi birim değerleri, ilgili belediyelerde ve muhtarlıklarda uygun bir yere asılmak suretiyle tarh ve tahakkukun yapıldığı yılın başından Mayıs ayı sonuna kadar ilan edilir.
Bakanlar Kurulu bu fıkrada yer alan dört yıllık süreyi sekiz yıla kadar artırmaya veya iki yıla kadar indirmeye yetkilidir.
c) Yukarıdaki fıkralara göre, Danıştay ve vergi mahkemelerinde dava açılması halinde, davalının onbeş gün içinde vereceği tek savunma ile dosya tekemmül etmiş sayılır. Danıştay ve vergi mahkemelerince bu davalar, dosyanın tekemmül ettiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde karara bağlanır.
d) (a) ve (b) fıkralarındaki bina metrekare normal inşaat maliyet bedelleri ile arsalara ve araziye ait asgari ölçüde birim değer tespitlerine ilişkin süreleri gerektiği ölçüde kısaltmaya Maliye Bakanlığı yetkilidir.
B) 213 sayılı Kanunun 268 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 268. – Vergi değeri, bina ve arazinin Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesine göre tespit edilen değeridir.
MADDE 2. - A) 29.7.1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Bina vergisi mükellefiyeti;
a) 33 üncü maddenin (1) ila (7) numaralı fıkralarında yazılı vergi değerini tadil eden sebeplerin doğması halinde bu değişikliklerin vuku bulduğu, aynı maddenin (8) numaralı fıkrasında yazılı halde ise bu duruma bağlı olarak takdir işleminin yapıldığı tarihi,
b) Dört yılda bir yapılan takdir işlemlerinde takdir işleminin yapıldığı tarihi,
c) Muafiyetin sukut ettiği tarihi,
Takip eden bütçe yılından itibaren başlar.
B) 1319 sayılı Kanunun 11 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 11. – Bina vergisi, ilgili belediye tarafından;
a) Dört yılda bir defa olmak üzere takdir işlemlerinin yapıldığı yılı takip eden bütçe yılının Ocak ve Şubat aylarında,
b) 33 üncü maddenin (1) ila (7) numaralı fıkralarında yazılı vergi değerini tadil eden sebeplerle bildirim verilmesi icabeden hallerde, vergi değerini tadil eden sebeplerin meydana geldiği bütçe yılını takip eden yılın Ocak ayı içinde, vergi değerini tadil eden sebep yılın son üç ayı içinde vuku bulmuş ve bildirim, vergi değerini tadil eden sebebin meydana geldiği bütçe yılını takip eden yılda verilmiş ise bildirimin verildiği tarihte,
c) 33 üncü maddenin (8) numaralı fıkrasında yazılı hallerde, takdir işlemlerinin yapıldığı bütçe yılını takip eden yılın Ocak ve Şubat aylarında,
29 uncu maddeye göre hesaplanan vergi değeri esas alınarak yıllık olarak tarh olunur. Bildirim posta ile gönderilmiş ise vergi, bildirim verme süresinin son gününü takip eden yedi gün içinde tarh olunur. Bu suretle tarh olunan vergiler, tarh edilen tarihte tahakkuk etmiş sayılır ve mükellefe bir yazı ile bildirilir.
Yapılan tarh ve tahakkuku takip eden yıllarda, 29 uncu maddeye göre tespit edilen vergi değeri üzerinden hesaplanan bina vergisi, her bütçe yılının başından itibaren o yıl için tahakkuk etmiş sayılır.
Bir il veya ilçe hududu içerisinde birden fazla belediye olması halinde, belediye ve mücavir alan sınırları dışında bulunan binaya ait bina vergisini tarha yetkili olacak belediye, ilgili valiler tarafından belirlenir.
C) 1319 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Arazi vergisi mükellefiyeti;
a) 33 üncü maddenin (1) ila (7) numaralı fıkralarında yazılı vergi değerini tadil eden sebeplerin doğması halinde bu değişikliklerin vuku bulduğu tarihi, aynı maddenin (8) numaralı fıkrasında yazılı halde ise bu duruma bağlı olarak takdir işleminin yapıldığı tarihi,
b) Dört yılda bir yapılan takdir işlemlerinde takdir işleminin yapıldığı tarihi,
c) Muafiyetin sukut ettiği tarihi,
Takip eden bütçe yılından itibaren başlar.
D) 1319 sayılı Kanunun 21 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 21. – Arazi vergisi, ilgili belediye tarafından;
a) Dört yılda bir defa olmak üzere takdir işlemlerinin yapıldığı yılı takip eden yılın Ocak ve Şubat aylarında,
b) 33 üncü maddenin (1) ila (7) numaralı fıkralarında yazılı vergi değerini tadil eden sebeplerle bildirim verilmesi icabeden hallerde, vergi değerini tadil eden sebeplerin meydana geldiği bütçe yılını takip eden yılın Ocak ayı içinde, vergi değerini tadil eden sebep bütçe yılının son üç ayı içinde vuku bulmuş ve bildirim, vergi değerini tadil eden sebebin meydana geldiği bütçe yılını takip eden yılda verilmiş ise bildirimin verildiği tarihte,
c) 33 üncü maddenin (8) numaralı fıkrasında yazılı hallerde, takdir işlemlerinin yapıldığı bütçe yılını takip eden yılın Ocak ve Şubat aylarında,
29 uncu maddeye göre hesaplanan vergi değeri esas alınarak yıllık olarak tarh olunur. Bildirim posta ile gönderilmiş ise vergi, bildirim verme süresinin son gününü takip eden yedi gün içinde tarh olunur. Bu suretle tarh olunan vergiler, tarh edilen tarihte tahakkuk etmiş sayılır ve mükellefe bir yazı ile bildirilir.
Yapılan tarh ve tahakkuku takip eden yıllarda, 29 uncu maddeye göre tespit edilen vergi değeri üzerinden hesaplanan arazi vergisi, her bütçe yılının başından itibaren o yıl için tahakkuk etmiş sayılır.
Bir il veya ilçe sınırları içerisinde birden fazla belediye olması halinde, belediye ve mücavir alan sınırları dışında bulunan araziye ait arazi vergisini tarha yetkili olacak belediye, ilgili valiler tarafından belirlenir.
E) 1319 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Bildirim verme ve süresi:
Madde 23. – Bu Kanunun 33 üncü maddesinde (8 numaralı fıkra hariç) yazılı vergi değerini tadil eden nedenlerin bulunması halinde (geçici ve daimi muafiyetten faydalanılması hali dahil) emlak vergisi bildirimi verilmesi zorunludur. Devlete ait arazi için bildirim verilmez.
Bildirimler;
a) Yeni inşa edilen binalar için, inşaatın sona erdiği veya inşaatın sona ermesinden evvel kısmen kullanılmaya başlanmış ise her kısmın kullanılmasına başlandığı bütçe yılı içerisinde,
b) Bu Kanunun 33 üncü maddesinde (8 numaralı fıkra hariç) yazılı vergi değerini tadil eden sebeplerin doğması halinde, değişikliğin vuku bulduğu bütçe yılı içerisinde,
Emlakın bulunduğu yerdeki ilgili belediyeye verilir.
Yukarıdaki fıkralarda yazılı haller bütçe yılının son üç ayı içinde vuku bulduğu takdirde bildirim, olayın vuku bulduğu tarihten itibaren üç ay içinde verilir. Elbirliği mülkiyetinde mükellefler müşterek imzalı bir bildirim verebilecekleri gibi, münferiden de bildirim verebilirler. Paylı mülkiyet halinde ise bildirim münferiden verilir.
Elbirliği mülkiyetinde münferiden bildirim verildiği takdirde, gayrimenkule ait vergi değeri üzerinden hissedarların adedine göre ayrı ayrı tarh ve tahakkuk yapılır.
Bildirimlerin şekli ve kapsamı Maliye Bakanlığınca belirlenir.
F) 1319 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 29. – Vergi değeri;
a) Arsa ve araziler için, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin hükümlerine göre takdir komisyonlarınca arsalar için her mahalle ve arsa sayılacak parsellenmemiş arazide her köy için cadde, sokak veya değer bakımından farklı bölgeler (turistik bölgelerdeki cadde, sokak veya değer bakımından farklı olanlar ilgili valilerce tespit edilecek pafta, ada veya parseller), arazide her il veya ilçe için arazinin cinsi (kıraç, taban, sulak) itibarıyla takdir olunan birim değerlere göre,
b) Binalar için, Maliye ve Bayındırlık ve İskan bakanlıklarınca müştereken tespit ve ilan edilecek bina metrekare normal inşaat maliyetleri ile (a) bendinde belirtilen esaslara göre bulunacak arsa veya arsa payı değeri esas alınarak 31 inci madde uyarınca hazırlanmış bulunan tüzük hükümlerinden yararlanılmak suretiyle,
Hesaplanan bedeldir.
Vergi değeri, mükellefiyetin başlangıç yılını takip eden yıldan itibaren her yıl, bir önceki yıl vergi değerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca aynı yıl için tespit edilen yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde artırılması suretiyle bulunur.
33 üncü maddeye (8 numaralı fıkra hariç) göre mükellefiyet tesisi gereken hallerde vergi değerinin hesaplanmasında, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 49 uncu maddesinin (b) fıkrasına göre belirlenen arsa ve arazi birim değerleri, takdir işleminin yapıldığı yılı takip eden ikinci yıldan başlamak suretiyle her yıl, bir önceki yıl birim değerinin, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca aynı yıl için tespit edilen yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde artırılması suretiyle dikkate alınır.
Vergi değerinin hesabında on milyon liraya kadar olan kesirler dikkate alınmaz.
Bakanlar Kurulu, bu maddede belirtilen artış oranını sıfıra kadar indirmeye veya yeniden değerleme oranına kadar artırmaya yetkilidir. Bakanlar Kurulu bu yetkisini, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 95 inci maddesi uyarınca belirlenen belediye grupları itibarıyla farklı oranlar tespit etmek suretiyle de kullanabilir.
G) 1319 sayılı Kanunun 32 nci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Bildirim verilmemesi halinde yapılacak işlemler:
Madde 32. – Bildirimin süresinde verilmemesi halinde, vergi idarece tarh edilir. İdarece tarhiyatta her yıla ilişkin vergi değeri, 29 uncu madde hükmü dikkate alınarak hesaplanır.
MADDE 3.- 1319 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
EK MADDE 2. – a) Emlak vergisi mükellefleri tarafından en son verilmiş bulunan emlak vergisi beyannameleri belediyelerce muhafaza edilir ve bu Kanuna göre ilgili belediyelerce yapılacak tarhiyat sırasında, bina veya araziye ilişkin olarak bu beyannamelerde yer alan bilgiler dikkate alınır.
b) Köylerde bulunan bina ve araziye ilişkin olarak 1998 yılı genel beyan döneminde muhtarlar tarafından doldurulup belediyelere teslim edilen köy kıymet beyanı defterleri ilgili belediyelerce muhafaza edilir. Köy kıymet beyanı defterlerinde kayıtlı bina ve arazilerin vergi değerlerinin tespiti gereken hallerde belediyeler, 29 uncu maddeye göre gerekli tespiti yapar ve ilgililere bildirir.
MADDE 4. - 1319 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.
GEÇİCİ MADDE 20. – a) Emlak vergisi mükellefleri, 2001 yılı bina, arsa ve arazi vergisi tarhına esas olan vergi matrahlarının aynı yıla ait yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak tutarlar üzerinden, 8 ve 18 inci maddelerde yazılı vergi oranlarına göre hesaplanan tutarın yarısı kadar tahakkuk ettirilecek emlak vergisini, 2002 yılına ait bina, arsa ve arazi vergisinin birinci taksiti olarak, aynı yılın Mart, Nisan ve Mayıs ayları içinde öderler.
2001 yılında ortaya çıkan ve vergi değerini tadil eden nedenlerle mükellefiyeti 2002 yılında başlayan mükellefler ise 1998 yılı genel beyan dönemine ilişkin olarak asgari ölçüde takdir olunan arsa ve arazi birim metrekare değerleri ile 2001 yılına ait bina metrekare normal inşaat maliyet bedeli dikkate alınarak bulunan asgari beyan değerinin 2001 yılına ait yeniden değerleme oranında artırılmış tutarları üzerinden, 8 ve 18 inci maddelerde yazılı vergi oranlarına göre hesaplanan tutarın yarısı kadar tahakkuk ettirilecek emlak vergisini, 2002 yılına ait emlak vergisinin birinci taksiti olarak aynı yılın Mart, Nisan ve Mayıs ayları içinde öderler.
b) 2002 yılında yapılacak genel beyana esas olmak üzere 2001 yılında yapılmış olan arsa ve arazilere ait asgari ölçüde birim değer tespitlerine ilişkin takdir kararları, takdir komisyonlarınca bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde incelenerek, arsa ve arazilerin takdir işleminin yapıldığı tarihteki asgari ölçüde birim değerleri yeniden takdir edilmek suretiyle karara bağlanır. Bu kararlar hakkında, Büyükşehir belediyesi bulunan illerde 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 49 uncu maddesinin (b) fıkrasının ikinci bendi hükmü uygulanır.
Takdir kararlarından; arsalara ait olanlar, takdirin ilgili bulunduğu il ve ilçe merkezlerindeki ticaret odalarına, ziraat odalarına ve ilgili mahalle ve köy muhtarlıkları ile belediyelere, araziye ait olanlar ise il merkezlerindeki ticaret ve ziraat odaları ile belediyelere imza karşılığında verilir. Kendilerine karar tebliğ edilmiş bulunan daire, kurum, teşekkül ve ilgili mahalle ve köy muhtarlıkları otuz gün içinde ilgili vergi mahkemesi nezdinde dava açabilirler. Vergi mahkemeleri nezdinde açılan davalar hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 49 uncu maddesinin (b) ve (c) fıkraları uygulanır.
c) 2002 yılına ait emlak vergisi, mükellefler tarafından belediyelere en son verilmiş bulunan emlak vergisi beyannamelerinde yer alan bilgiler ile 2002 yılı genel beyan dönemi için (b) fıkrasına göre takdir komisyonlarınca tespit edilerek kesinleşen arsa ve arazi birim metrekare değerleri ve bu yıla ait bina metrekare normal inşaat maliyet bedelleri dikkate alınarak 29 uncu maddeye göre bulunan vergi değeri üzerinden, ilgili belediyelerce 2002 yılının Kasım ayı içinde hesaplanan vergiden, (a) fıkrasına göre birinci taksit olarak tahakkuk ettirilen vergi mahsup edilerek, kalan kısım 2002 yılının Kasım ayı içinde tarh edilir ve ikinci taksit olarak ödenir. 2002 yılı için hesaplanan emlak vergisi, birinci taksit olarak tahakkuk ettirilen vergiden az ise aradaki fark, verginin ödenmiş olması halinde mükellefin diğer vergi borçlarına mahsup edilir, vergi borcunun bulunmaması halinde ise mükellefe red ve iade olunur. Vergi ödenmemişse tahakkuktan terkin edilir.
Bu madde hükmüne göre tarh olunan vergiler mükellefe tebliğ olunmaz ve tahakkuk eden vergiler mükellefe bir yazı ile bildirilir.
Bu maddenin yürürlük tarihinden önce 2002 yılı genel beyan dönemi ile ilgili olarak emlak vergisi beyannamesi vermek suretiyle adlarına vergi tahakkuk ettirilen mükelleflerin vergileri, bu madde hükmüne göre tahakkuk ettirilecek vergiler dikkate alınarak düzeltilir.
Bu maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.
GEÇİCİ MADDE 21. – 1.1.2002 tarihinden önceki dönemlerde meydana gelen vergiyi doğuran olaylar nedeniyle bu tarihe kadar mükellefiyetini tesis ettirmemiş bulunan bina ve arazi vergisi mükelleflerinin bildirimde bulunmak suretiyle mükellefiyetlerini tesis ettirmeleri ve 1998-2001 yıllarına ilişkin olarak idarece tarh ve tahakkuk ettirilecek vergilerini her yıl için ayrı ayrı % 50 fazlasıyla 2002 yılı Mayıs ayı sonuna kadar ödemeleri halinde, 1998 yılından önceki vergilendirme dönemlerine ait emlak vergileri aranmaz, 1998-2001 yıllarına ilişkin olarak yapılan tarhiyatlar hakkında vergi cezası kesilmez ve gecikme faizi uygulanmaz. Bu maddede belirtilen süre içinde bildirim vermeyen ve ödemelerini tam yapmayan mükellefler bu madde hükmünden yararlanamazlar.
MADDE 5. - 2.7.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 63. – Bu Kanunda sözü edilen "kayıtlı değer" veya " emlak vergisi değeri" deyimi; 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesine göre belirlenen vergi değerini ifade eder.
Tapu ve kadastro harcı, vergi değeri ile mükellef tarafından beyan edilmiş olan değerlerden yüksek olanı üzerinden hesaplanır.
Mükelleflerin vergi değerinden daha düşük beyanda bulunmaları halinde, harcın hesabında vergi değeri esas alınır. Aradaki farka isabet eden harç, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan vergi ziyaı cezası % 25 oranında uygulanmak suretiyle ikmalen tarh edilir.
Harcın hesabında on milyon liraya kadar olan matrah kesirleri dikkate alınmaz.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespite Maliye Bakanlığı yetkilidir.
MADDE 6. - A) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 74 üncü maddesinin (b) ve (c) fıkralarında yer alan "20 nci maddesinin ikinci fıkrası" ibareleri "29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi" şeklinde,
B) 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun;
a) 3 ve 13 üncü maddelerinin ikinci fıkralarında yer alan “müşterek mülkiyet” ibarelerinin “paylı mülkiyet”, “iştirak halinde mülkiyette” ibarelerinin “elbirliği mülkiyette” şeklinde,
b) 40 ıncı maddesinde yer alan “beyan dışı” ibaresinin “bildirimde bulunulmadığının” şeklinde,
C) 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (4) sayılı tarifenin:
I - Tapu işlemleri başlıklı bölümünün;
a) (13.a) bendinin üçüncü paragrafında yer alan "Emlak Vergisi Beyannamesinin" ibaresi "Emlak Vergisi Bildiriminin" şeklinde,
b) (20.a) bendinde yer alan ''gayrimenkulün devir ve iktisap bedelinden" ibaresi ''gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden'' şeklinde,
II - Kadastro ve tapulama işlemleri başlıklı bölümünün sonunda yer alan "emlak vergisi beyannamesi verilmesini gerektirenlerin 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 27 nci maddesinde yazılı ek süre'' ibaresi ''emlak vergisi bildirimi verilmesini gerektirenlerin 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununda yazılı bildirim verme süresi'' şeklinde,
Değiştirilmiştir.
MADDE 7. - a) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 352 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (1) numaralı bendinin sonunda yer alan parantez içi hükmü,
b) 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 10, 20, 24, 25, 26, 27, 28 ve 36 ncı maddeleri,
Yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1. - 2001 Mali Yılı Bütçe Kanunu ile Belediyeler Fonu adına ayrılan ve emanet hesaplarına alınan bütçe ödeneği, İller Bankasının 2001 yılı Ocak ila Haziran aylarına ait olmak üzere altı aylık dönem içinde tahakkuk eden mülga Belediyeler Fonu borcuna mahsup edilir.
Ankara, Mersin ve İzmit Büyükşehir Belediyelerinin İller Bankasına olan borçları, 27.6.1984 tarihli ve 3030 sayılı Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun gereğince bu belediyeler adına her ay tahakkuk eden paylardan Bakanlar Kurulunca tespit edilecek esaslar dahilinde kesilerek İller Bankasının mülga belediyeler fonuna olan borcuna mahsuben Hazine hesaplarına intikal ettirilir.
Bu mahsup işlemlerinden sonra kalan borç İller Bankasınca bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aydan başlamak üzere oniki ayda eşit taksitler halinde Hazine hesaplarına aktarılır.
İller Bankasının bu borcuna faiz uygulanmaz.
MADDE 8. - Bu Kanunun;
a) 1 inci maddesinin (B) fıkrası, 2 nci maddesinin (A), (C) ve (F) fıkraları ile 5 inci maddesi ve 6 ncı maddesinin (C) fıkrasının (I) numaralı bendinin (b) alt bendi 1.1.2002 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,
b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,
Yürürlüğe girer.
MADDE 9. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 


GENEL GEREKÇE
Dünyanın bütün ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de Osmanlı İmparatorluğu döneminden beri emlak üzerinden, emlak vergisi veya başka adlarla vergi alınmaktadır.
Emlak üzerinden alınmakta olan bu verginin en önemli sorunu değerleme, başka bir ifadeyle emlakın vergiye tâbi tutulacak kıymetinin belirlenmesi olmuştur.
Emlak vergisinde beyan sisteminin uygulandığı 1972 yılından bu yana mükellefler genellikle gayrimenkullerin değerlerini rayicine nazaran düşük gösterme eğilimi içine girmişlerdir. Bu durum, vergi hasılatını azaltmış ve vergide adalet ilkesini zayıflatmıştır.
Beyan sisteminde görülen aksaklıklar dikkate alınarak emlak vergisinde bina, arsa ve araziler için asgari beyan sistemine geçilmiş ve mükelleflerin bina, arsa ve arazileri için beyan edecekleri değerin idarece tespit edilen miktardan az olmaması sağlanmıştır. Ancak, bugüne kadar yapılan uygulama göstermiştir ki genelde mükelleflerin beyan ettikleri rayiç değerleri, ilan edilen asgari metrekare değerler ile asgari bina inşaat birim metrekare maliyet bedelleri esas alınarak asgari beyan değeri civarında kalmıştır.
Dolayısıyla, çok sınırlı sayıdaki mükellef grubu sahip olduğu taşınmazların gerçek değerleri üzerinden vergi öderken, mükelleflerin büyük bir bölümünün asgari beyan değeri üzerinden vergi ödemeleri adaletsizliklere yol açmıştır.
Ayrıca, büyük bir kısmını emekli, ücretli, dar ve orta gelir grubuna mensup kişilerin oluşturduğu emlak vergisi mükelleflerinden dört yılda bir beyanname alınması bu mükellefler için külfet oluşturmaktadır.
Emlak vergisi uygulaması sonucunda görülen bu olumsuzlukları ortadan kaldırmak ve vergilemede kolaylığın ve basitliğin sağlanması amacıyla dört yılda bir alınmakta olan beyan esasının kaldırılması ve sadece vergi değerini tadil eden nedenlerin bulunması halinde mükelleflerden bildirim alınmasını sağlamaya yönelik değişikler yapılmaktadır.
Ayrıca, vergilendirmede basitliği sağlamak amacıyla “rayiç bedel” yerine takdir komisyonlarınca takdir edilecek arsa ve araziye ilişkin olarak tespit edilen birim değerleri ile bina metrekare normal inşaat maliyet bedelleri esas alınmak suretiyle bulunacak “vergi değeri”nin emlak vergisi tarhına esas alınmasını sağlayacak düzenlemeler yapılmış bulunmaktadır.
Öte yandan, 2002 yılı genel beyan dönemi için takdir komisyonlarınca tespit edilen arsa birim metrekare değerleri, 1998 yılı birim metrekare değerleri ile mukayese edildiğinde, haksız ve adaletsiz durumların bulunduğu ileri sürülmektedir. Tasarıyla bu haksızlıkların giderilmesine de imkân sağlanmaktadır.


(19 MART 2002)

FİNANSAL FORUM
07.09.2000, PERŞEMBE
IMF’NİN İNCE AYARI: YENİ VERGİLER (I)
MUSTAFA ÖZYÜREK

 

 

Son dönemlerde IMF destekli ekonomik programlar aynı zamanda beraberinde ek vergileri getiriyor. 5 Nisan 1994 kararlarının akabinde çıkarılan 3986 sayılı ve 2000 yılında uygulamaya konulan ekonomik program ise 4481 sayılı Yasalarla kendi ek vergilerini getirdi. 1999 yılında ülkemizin yaşadığı deprem felaketleri ek vergiler için bir gerekçe olarak kullanıldı ve vergilere olan direnç bu ortamda kendiliğinden azaldı. Deprem vergisi paketi olarak kamuoyunda anılan 4481 sayılı Yasa aslında tek bir vergiden oluşmuyordu. Deprem vergisi 8 çeşit vergiyi içeren gerçek anlamda bir vergi paketi idi. Bunlar;

  • Ek Gelir Vergisi,
  • Ek Kurumlar Vergisi,
  • Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi,
  • Ek Emlak Vergisi,
  • Özel İşlem Vergisi,
  • Özel İletişim Vergisi,
  • Faiz Vergisi ve
  • Rekabet Kurumu, Radyo Televizyon Üst Kurulu, Sermaye Piyasası Kurulu ile İstanbul Menkul Kıymetler Borsası gelirlerinden alınan paylardan oluşuyordu 

 Ek Emlak Vergisi
Ek emlak vergisinin konusu bina, arsa ve arazilerdir. Buna göre, Türkiye sınırları içinde bulunan binalar ile arazi ve arsalar ek emlak vergisine tabidir. Bina ve arazi vergisinin mükellefi, bina, arsa ve arazinin maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa bina, arsa ve araziyi malik gibi tasarruf edenlerdi. Belirtilen bina, arsa ve arazi vergisinin 1999 yılında mükellefi olanlar, ek emlak vergisinin de mükellefi oluyordu. Türkiye sınırları içinde sahip olunan konutlardan brüt alanı 120 metrekareyi geçmeyen ve mükellefçe seçilen bir tanesi ek emlak vergisinden müstesna tutuluyor ve sahip olunan konut veya konutların brüt alanının 120 metrekareyi geçmesi halinde, ek emlak vergisine ilişkin istisna uygulanmıyordu. Özetle 1999 yılı emlak vergisi bir kez daha ödeniyordu.
Özel İşlem Vergisi
Özel işlem vergisinin konusunu sekiz yıllık kesintisiz eğitim yasası olarak bilinen 4306 sayılı Kanunu ile gelen ve eğitime katkı payı olarak bilinen yükümlülüklere paralel olarak düzenlenmişti. Söz konusu Kanunun geçici 1. Maddesinin (A) fıkrasında yer alan işlem ve kağıtlar özel işlem vergisinin konusuna giriyordu. Yani yapılan düzenleme özü itibariyle eğitime katkı payının (EKP) iki kere alınmasından ibarettir. Ancak yeni alınacak tutarın adı özel işlem vergisidir. Bu vergisinin konusuna giren pek çok kağıt var. Özel işlem vergisine tabi kağıtlar vergileri aşağıdaki gibidir.

  • Vergi dairelerine ve belediyelere verilen beyannameler ile SSK’ya verilen sigorta prim bildirgelerinden 1.000.000 Lira,
  • Gümrük idarelerine verilen beyannamelerden 4.000.000 Lira,
  • Taşıt alım vergisine tabi olan motorlu taşıtların kayıt ve tescili ile devirlerinde 10.000.000 Lira,
  • Spor-Toto, Spor-Loto ve Sayısal Loto oyunlarında her bir kolon bedeli üzerinden 20.000 Lira,
  • At yarışlarında oynanan her bir bilet üzerinden 40.000 Lira,
  • Silah, taşıma ve bulundurma müsaade vesikaları için 30.000.000 Lira,
  • Kara avcılığı ruhsat teskereleri için 15.000.000 Lira,
  • Hava yolu ile iç hat yolcu taşımacığında düzenlenen, her bilet üzerinden 1.500.000 Lira, dönüşlü biletler üzerinden 3.000.000 Lira,
  • Cep telefonu için adlarına GSM aboneliği tesis edilenlerden 5.000.000 Lira,
  • Harçlar Kanununa ekli 4 sayılı tarifenin 1 numaralı bölümünde belirtilen tapu işlemlerinden harç mükellefiyeti doğuran (492 sayılı Harçlar Kanunu ile diğer kanunlarda yer alan istisna ve muafiyetler dikkate alınmaksızın) her bir işlemin tarafları için ayrı ayrı 5.000.000 Lira,

Ayrıca İMKB’de yapılan iş ve işlemler nedeniyle alınan menkul kıymet kotasyon ve tescil ücretlerinin, kurtaj ücretlerinden borsa yönetimine ödenecek borsa paylarının ve SPK tarafından yapılan tescil ve kayıtlar nedeniyle alınan ücretlerin dörtte biri kadar ayrıca hesaplanan tutarlar ile RTÜK tarafından yayın kuruluşlarının reklam gelirlerinden alınan pay kadar ayrıca hesaplanan tutarlar da özel işlem vergisi olarak alınıyor.

 

 

 

EMLAK VERGİSİ ORANLARI
(29.07.1998'den itibaren)
 

Meskenlerde

Binde 1

Diğer Binalarda

Binde 2

Arazilerde

Binde 1

Arsalarda

Binde 3

   

Bu oranlar 01.01.2002 tarihinden geçerli olmak üzere, 5216 sayılı Kanunun uygulandığı büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde %100 artırımlı uygulandığından, 5216 sayılı Kanunun uygulandığı büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan bina, arsa ve arazilerin 2002 yılı ve sonraki dönemlere ait Emlak Vergisi Oranları:

   

Meskenlerde

Binde 2

Diğer Binalarda

Binde 4

Arazilerde

Binde 2

Arsalarda

Binde 6

stanbul-Beyoğlu'ndaki Tak-ı Zafer Caddesi ile Bursa'nın Kapalıçarşısı, Türkiye'nin en pahalı yerleri oldu.

Belediyeler, Ticaret Odaları ve ilgili diğer kuruluş temsilcilerinin katılımıyla, her ilde ayrı ayrı oluşturulan değer tespit komisyonlarının 4 yılda bir belirlediği metrekare birim değerler, 1992 yılında olduğu gibi bu yıl da sıkıntı yaratacak görünüyor.

Türkiye'de 18 milyonu aşkın vatandaşı ilgilendiren emlak vergisi birim değerleri,
iller arasındaki adaletsizlik ve eşitsizliği de gözler önüne seriyor.

BURSA, ANKARA VE İZMİR'İ SOLLADI

Komisyonların tespitleri sonucunda, metrekaresine 8.000 YTL değer biçilen İstanbul Beyoğlu'ndaki Tak-ı Zafer Caddesi ile Bursa'nın Kapalıçarşısı, Türkiye'nin en değerli mekanları olarak ilan edildi.

Emlak vergisi değerlerinde, Kapalıçarşı ile İstanbul'u yakalayan Bursa, Türkiye'nin ikinci ve üçüncü büyük illeri olan Ankara ve İzmir'i ise geride bıraktı.
Geçmişte Türkiye'nin en pahalı yeri durumunda bulunan İstanbul'un İstiklal Caddesi, bu yılki tespitlerin ardından bu özelliğini kaybetti. Son tespitlerde, İstiklal Caddesi'nin metrekare birim değeri, 7.500 YTL olarak açıklandı.

Beyoğlu'nda bulunan Mete Caddesi 6.600 YTL'lik birim değer ile bu üçlüyü takip ederken, metrekaresi 6.000 YTL olarak belirlenen Beyoğlu'nun Cumhuriyet Caddesi ve Bursa'nın Atatürk Caddesi de ülkenin diğer pahalı mekanları arasına girdi.

İstanbul'un Bankalar Caddesi ile Bursa'nın Altıparmak Caddesi'nde de metrekare birim değer, 5.000 YTL olarak tespit edildi. Geçmişteki değer tespitlerinde hep ilk 3'de yer alan Ankara'nın Atatürk Bulvarı'nın metrekaresi ise bu defa 4.000 YTL'de kaldı. İstanbul'un Anadolu yakasındaki ünlü Bağdat Caddesi'nde ise bu rakam 2.194 YTL oldu.

HAKKARİ BAŞA GÜREŞİYOR!

Türkiye'nin 3. büyük ili İzmir ise emlak vergisi değerlerinde oldukça arkalara düştü. Bu ilimizde vergiye tabi en yüksek değer, 3.281 YTL ile Atatürk Caddesi ve Cumhuriyet Bulvarı için tespit edildi. İldeki Mustafa Kemal Sahil Bulvarı'na da 2.975 YTL değer biçildi.

Turizmin merkezi Antalya'nın en değerli yeri de, metrekaresi 3.000 YTL olarak açıklanan Konyaaltı Caddesi oldu. Bu rakam Güllük Caddesi ve 100. Yıl Bulvarı için 2.000 YTL olarak saptandı.

Bu arada, Doğu Anadolu'nun geri kalmış yöreleri arasında bulunan Hakkari, emlak vergisine tabi değerler açısından ise Türkiye'nin bir çok gelişmiş yöresini geride bıraktı.

Bu ilimizde İstiklal Caddesi ile Cumhuriyet Caddesi'nde bulunan bina ve arsaların metre karesine 1.200 YTL değer biçilirken, İstanbul'da yalıların sıralandığı Beylerbeyi Yalıboyu Caddesi'nde de birim değer 1.200 YTL'de olarak tespit edildi. Yine Boğaza nazır Nakkaştepe'de de birim değer 1.410 YTL'de kaldı.

Aynı şekilde Hakkari'de 1.200 YTL olan en yüksek birim değer, Kocaeli'de 1.120, Kayseri'de 450, Isparta'da 495, Ordu'da 700, Eskişehir'de 800, Gaziantep'de 470, Burdur'da 300, Giresun'da 900, Uşak'da 344, Erzincan'da 300, Sinop'da 172, Çankırı'da 130, Hatay'da 185, Zonguldak'da 450, Şanlıurfa'da ise 700 YTL olarak belirlendi.Kars'ta 180 YTL olan en yüksek birim değer, Bitlis'te 10, Ağrı'da 400, Van'da da 250 YTL oldu.

4 YIL ÖNCE DE SORUN OLDU

Değer tespit komisyonlarının belirlediği emlak vergisine tabi değerler, 4 yıl boyunca geçerli oluyor. Buna göre, 2006 yılında komisyonların tespit ettiği rakamlar üzerinden vergi hesaplanacak. Birim değer, takip eden yıllarda ise yeniden değerleme oranının yarısı kadar zamlanacak. 2010 yılında ise komisyonlar yeni değer tespiti yapacak.

2002 yılında bu şekilde belirlenen metre kare birim değerler, emlak vergisi mükelleflerinin tepkisini çekmişti. İller arasındaki adaletsizliklerin de had safhada olduğu bu tespitler için çeşitli kuruluşlar mahkemelere başvurmuştu. Mahkemelerin verdiği kararlar ile de belirlenen rakamlar büyük ölçüde aşağı çekilmişti.

Örneğin, Ankara'da Atatürk Bulvarı için belirlenen 4 milyar liralık birim değer, mahkeme tarafından 1 milyar liraya, Necatibey Caddesi'nin birim değeri 1 milyar liradan 300 milyon Liraya, Ziya Gökalp Caddesi'nin de 2 milyar liradan 975 milyon liraya düşürülmüştü.

Öte yandan mevzuat gereği arsa ve bina alım satımlarındaki tapu harcına tabi değer emlak vergisi birim değerlerinin altında kalamıyor.

EMLAK VERGİSİNİN HESAPLANMASI

Emlak Vergisi arsa ve inşaat birim maliyetlerine göre hesaplanıyor.Örneğin, metrekare bedeli 2 bin 194 YTL belirlenen Bağdat Caddesi'nde bin metrekare üzerine kurulu 10 daireli apartmanda arsa payı 100 metrekare oluyor. Dairenize isabet eden arsa bedeli ise (100 x 2.194 YTL=219.400 YTL) oluyor. Bu binanın birinci sınıf betonarme inşaattan olduğu varsayalım. Maliye ve Bayındırlık Bakanlığı'nın son tebliğine göre birinci sınıf betonarme için belirlediği metrekare birim fiyatı 538.98 YTL. 100 metrekarelik pay için (100x538.98 YTL=53.898 YTL) oluyor. Son olarak ödenecek Emlak Vergisi'ni bulmak için arsa bedeli ile bina maliyetini toplamak (109.700+58.898=273.298 YTL) ve Emlak Vergisi oranına bölmek gerekiyor. Vergi, konutlarda binde 2 (0.002), işlerlerinde binde 4 (0.004) olarak alınıyor. Yani ödenecek vergi (273.298x 0.002=546.6 YTL) olarak hesaplanıyor. Maliye bu vergiyi iki taksitte alıyor.

2006 DA VERGİLERDE ARTIŞ VAR

2006 enflasyon hedefi yüzde 5. Ancak 2006'da vergiler yaklaşık yüzde 10 artacak. Vergilerin ne kadar artacağını bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranı belirliyor. Yeniden değerleme oranı olarak da ekim ayı itibariyle TEFE'de meydana gelen ortalama artış, yani 12 aylık ortalamalara göre hesaplanan değişim oranı ilan ediliyor. Bu oran 2 Kasım günü belli oldu. Oran geçtiğimiz yıl yüzde 11.2 olarak oluşmuştu, bu yıl yüzde 9.78 olarak gerçekleşti. Bu nedenle Maliyenin 2005 yılı yeniden değerleme oranını yüzde 9.8 olarak ilan etmesi bekleniyor.

Bu yıl yeniden değerleme oranı hedeflenen enflasyonun çok üzerinde gerçekleşti. Bakanlar Kurulu yetkisini kullanmazsa 2006'da vergilerde beklenen enflasyonun iki katı artış yaşanacak.

Yeniden değerleme oranı, birçok vergi ve benzeri mali yükümün artışında ölçü olarak kullanılıyor. Bunlardan bazıları şöyle:
·  Kira: 2 bin YTL olarak uygulanan konut kira istisnası tutarı 2 bin 100 YTL olacak.
·  Vergi cezaları: Yüzde 9.8 artacak.
·  Motorlu taşıtlar vergisi: Yeniden değerleme oranı kadar artacak.
·  Damga vergisi: Yeniden değerleme oranında artırılarak tespit ediliyor.
·  Emlak vergisi: Her yıl, bir önceki yılın yeniden değerleme oranının yarısı kadar artırılarak hesaplanıyor. Ancak 2006'da yeni takdir edilen değerler vergi hesabına esas alınacağı için yeniden değerleme oranı kullanılmayacak. 2007'de emlak vergisi ise 2006 yeniden değerleme oranının yarısı kadar artırılacak.
·  Trafik cezaları: Trafik para cezaları da her yıl yeniden değerleme oranında artıyor.
·  Fatura - amortisman sınırı: 2005'te 480 YTL'ydi, 500 YTL olarak uygulanacak.
·  Teşvik belgeleri: Eski teşvik belgelerine dayanılarak hak kazanılmış yatırım indirimi tutarları, izleyen yıllarda yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınıyor.

·  Finansal araçlar: Finansal enstrümanlardan sağlanan bazı gelirlerin vergiye tabi tutarının tespitinde enflasyon indirimi yapılıyor. Yeniden değerleme oranı bu indirim oranını etkiliyor.
·  Bono faizleri: 26.07.2001 - 31.12.2005 arasında ihraç edilen Hazine bonosu ve Devlet tahvillerinin faiz gelirleri ile bunların elden çıkarılmasından sağlanan kazançların belli bir kısmı 31.12.2007 tarihine kadar gelir vergisinden müstesna. 2005'te 177 bin 33 YTL olan istisna, 2006'da 191 bin 88 YTL olarak uygulanacak.
·  Gelir vergisi: Gelir vergisindeki dilimler her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak belirleniyor. Bakanlar Kurulu yetkisini kullanılıp, artışı beklenen enflasyon düzeyinde tutabiliyor. Artışın düşük tutulması ücretlilerin aleyhine, çünkü daha çabuk bir üst gelir dilimine geçiyorlar.
·  Yemek çeki: Eğer Bakanlar Kurulu bir belirleme yapmaz ise, 2005 yılında 7.5 YTL olarak uygulanan vergiden muaf yemek çeki bedeli 2006'da 8 YTL (KDV dahil 9.44 YTL).

 

Büyükşehirlerde 13 kat zamlı Emlak Vergisi

Belediyeler metrekare birim değerlerini bazı yerlerde 20 kata varan ölçülerde yükseltti. Yeni yasayla büyükşehirlerdeki Emlak Vergisi oranı da iki kat arttı. Büyükşehirlerdeki bina sahipleri hem birim değerleri, hem de vergi oranındaki artış nedeniyle geçen yıla göre 13 kata varan ölçüde daha fazla vergi ödeyecek

     Takdir komisyonlarının iller bazında belirlediği metrekare birim değerlerindeki artış ve yürürlüğe giren gelir artırıcı önlemler paketindeki düzenlemeyle büyükşehirlerdeki Emlak Vergileri bu yıl önemli oranda artacak.
     Vergiye konu mesken ve binaların metrekare birim maliyeti bu yıl, 1998'e kıyasla büyük çapta artarken, yeni yasayla mart ayında başlayacak beyan dönemi için, büyükşehirlerde meskenler için binde 1, diğer binalar için binde 2'lik Emlak Vergisi oranları da ikiye katlandı. Sonuçta Emlak Vergileri geçen yıla kıyasla 13 katına kadar çıkacak.
     Örneğin, Küçükesat Başcavuş Sokak'ta 118 metrekarelik bir konuta sahip olan Ali Bey, 1998’de beyan ettiği 900 milyon rayiç bedel üzerinden binde 4 vergi oranıyla 3 milyon 600 bin lira vergi ödedi. Geçen yıla gelindiğinde Ali Bey'in evinin rayiç bedeli 3 milyar 798 milyon liraya çıkarken, vergi oranının binde 1'e indirilmesi sonucu vergisi 3 milyon 798 bin lirada kaldı. Bu sürede rayiç bedel artışı yüzde 322 olurken, ödenen vergideki artış, vergi oranlarının düşürülmesiyle yüzde 5.5'te kaldı Bu yıl ise Ali Bey'in sahip olduğu evin rayiç bedeli, yeni metrekare birim değeri üzerinden en az 23 milyar liraya, vergisi de 46 milyon liraya yükseldi.
     Geçen yıla kıyasla rayiç bedeldeki artış yüzde 505.6, ödenecek vergideki artış ise büyükşehirlerdeki vergi oranının binde 2'ye çıkarılmasıyla 11 katına çıkacak.
     
Dükkân vergileri
     Büyükşehirlerdeki dükkânlar bu yıl binde 4 Emlak Vergisi ödeyecek. Atatürk Bulvarı'ndaki 18 metrekarelik dükkân için 1998’de 3 milyon 750 bin olan vergi, geçen yıl 6 milyon 330 bin liraya çıktı. Bu yıl ise rayiç bedeli en düşük 22 milyar hesaplanırken, ödeyeceği vergi 88 milyon liraya yükselecek. Bir önceki yıla göre vergi artışı 12.9 katı bulacak.
     


Yerleşim yerleri metrekare birim değerleri (TL)

İSTANBUL

 

Esenler Cd.

250.000.000

Bakırköy Cd.

400.000.000

Alirızaefendi Cd.

1.000.000.000

Zuhuratbaba Cd.

1.080.000.000

Ataköy 11. Kısım

1.440.000.000

Sahilyol Cd.

1.360.000.000

Akat Mh. Alkent Sitesi

600.000.000

Bebek Mh. Arif Paşa Korusu

900.000.000

Rumelihisarı Bebek Cd.

900.000.000

Büyükdere Cd. Plazalar

1.200.000.000

Büyükdere Cd.

900.000.000

Adnan Saygun Cd.

540.000.000

İstiklal Cd. Şehit Muhtar M. kısmı

5.000.000.000

Asmalı Mescit

4.500.000.000

Bankalar Cd.

3.200.000.000

Hazeran Cd

2.500.000.000

Tünel Mah.

1.500.000.000

Sıraselviler Cd.

2.500.000.000

Yenitarlabaşı Cd.

4.000.000.000

Beylikdüzü Mah.

250.000.000

Divanyolu Cd.

1.000.000.000

Cağaloğlu Yokuşu

2.000.000.000

Eminönü Meydanı

1.000.000.000

Fevzipaşa Cd.

1.300.000.000

Millet Cd.

1.500.000.000

Vatan Cd.

1.500.000.000

Bağdat Cd.

1.500.000.000

Ahmetmithatefendi

1.000.000.000

Söğütlüçeşme

2.000.000.000

Yeniköy Mh. Yalı Cd.

200.000.000

Halaskargazi Cd.

3.000.000.000

Cumhuriyet Cd.

3.000.000.000

Maçka Cd.

2.750.000.000

ANKARA

 

Altındağ Cd.

100.000.000

Ulucanlar Cd.

200.000.000

Cumhuriyet Bulvarı

255.000.000

Kazımkarabekir Cd.

400.000.000

Anafartalar Cd.

540.000.000

Ulus Meydanı

500.000.000

Konya Sk.

510.000.000

Dikmen Cd.

200.000.000

Tunalıhilmi Cd.

1.000.000.000

Cemalgürsel Cd.

500.000.000

Bayındır Sk.

500.000.000

Zafer Meydanı

4.000.000.000

Atatürk Bulvarı

4.000.000.000

Farabi Sk.

400.000.000

Cinnah Cd.

750.000.000

çankaya Cd.

500.000.000

Eskişehir Devlet Yolu

750.000.000

Necatibey Cd.

1.000.000.000

Müdafaa Cd.

1.500.000.000

Esat Cd.

500.000.000

Celalbayar Bulvarı

500.000.000

Meşrutiyet Cd.

1.500.000.000

Bilkent Plaza

300.000.000

Angora Evleri

200.000.000

Oran Mh.

200.000.000

İvedik Cd.

162.000.000

İZMİR

 

Bakü Bulvarı

300.000.000

Mithatpaşa Cd.

400.000.000

Kemalpaşa Cd.

500.000.000

Bornova Cd.

400.000.000

Ankara Cd.

400.000.000

Altınyol

250.000.000

Cemalgürsel Cd.

900.000.000

Girne Bulvarı

360.000.000

ş.Asımaksoy Cd.

624.000.000

Cengiztopel Cd.

960.000.000

Cumhuriyet Meydanı

2.500.000.000

Atatürk Cd.

2.500.000.000

Gazi Bulvarı

1.800.000.000

Akdeniz Cd.

2.000.000.000

şehit Fethibey Cd.

2.800.000.000

9 Eylül Meydanı

2.000.000.000

Konak Mh. Nadir Cd.

4.750.000.000

M.Kemal Sahil Bulvarı

2.500.000.000

Opera Cd.

4.750.000.000

Lozan Meydanı

1.600.000.000

Montrö Meydanı

1.600.000.000

     


Evlerin asgari metrekare maliyet bedeli neydi, ne oldu? (Bin TL)

 

Betonarme karkas

 

Yığma kagir

 

Ahşap

 

İnşaatın sınıfı

1998

2002

1998

2002

1998

2002

Lüks inşaat

26.500

251.987

20.840

197.794

35.130

333.421

1. sınıf inşaat

16.580

157.362

13.500

128.129

22.810

216.333

2. sınıf inşaat

11.070

105.066

8.800

83.521

14.890

141.322

3. sınıf inşaat

7.840

74.410

6.550

62.168

7.460

70.804

Basit inşaat

4.390

41.666

2.080

19.742

2.600

24.676

     


Ticarethanelerin asgari metrekare maliyeti neydi, ne oldu? (Bin TL)

 

Betonarme karkas

 

Yığma kagir

 

Ahşap

 

İnşaatın sınıfı

1998

2002

1998

2002

1998

2002

Lüks inşaat

33.370

316.716

26.650

252.937

36.340

344.904

1. sınıf inşaat

23.340

221.522

17.380

164.955

25.420

241.262

2. sınıf inşaat

14.720

139.707

10.440

99.087

16.030

152.141

3. sınıf inşaat

10.710

101.650

6.960

66.058

11.660

110.667

Basit inşaat

3.820

36.256

2.730

25.910

2.910

27.620

     


Ankara'da örnek değerler (TL)

Semt

Yıl

Rayiç bedel

Vergi

Emek'te daire (100 m2)

1998

1.250.000.000

5.000.000

 

2001

5.300.000.000

5.300.000

 

2002

25.000.000.000

50.000.000

Oran Sitesi villa (315 m2)

1998

4.000.000.000

16.000.000

 

2001

16.880.000.000

16.880.000

 

2002

110.000.000.000

220.000.000

GOP'da dükkan (66 m2)

1998

1.500.000.000

7.500.000

 

2001

6.330.000.000

12.660.000

 

2002

22.000.000.000

88.000.000

     
     * Büyükşehirlerde konutlar için 1998 Emlak Vergisi oranı binde 4, 2001'de binde 1, bu yıl ise yeni yasayla binde 2 olarak hesaplandı. Dükkanlar için oranlar 1998'de binde 5, 2001'de binde 2, bu yıl için de binde 4.
     
Emlak Vergisi hesaplama yöntemi
     Evler için ödenecek Emlak Vergisi arsa ve inşaat birim maliyetlerine göre hesaplanıyor.
     Örneğin Erenköy'de 1000 metrekare üzerine kurulu 10 daireleri apartmanda 100 metrekarelik bir daireniz var. Öncelikle dairenize isabet eden arsa bedelini hesaplamanız gerekiyor. Erenköy'de metrekare birim değeri 600 milyon lira. Arsa bedeli: 100 x 600.000.000=60.000.000.000 TL.
     Bu binanın ikinci sınıf betonarme inşaatan olduğu varsayalım. Bu nitelikteki bina metrekare maliyeti 105 milyon 66 bin lira. Bina maliyeti:
     100 x 105.066.000= 10.506.600.000 TL.
     Ödeyeceğiniz Emlak Vergisi'ni bulmak için arsa bedeli ile bina maliyetini toplayıp binde 2'lik (0.002) Emlak Vergisi oranı ile (büyükşehirler için) çarpmak gerekiyor.
     
Emlak Vergisi
     10.506.600.000 + 60.000.000.000= 70.506.600.000
     70.506.600.000 X 0.002 = 141.013.2000 TL.
     Bu dairenin Emlak Vergisi 141 milyon lira.
     İşyerleri için hesaplanacak Emlak Vergisi'nde ise arsa ve bina maliyetleri toplamını binde 4'le (0.004 ile - büyükşehirler için) çarpmak gerekiyor.
     

Rayiç bedeller piyasanın üzerinde
     EKONOMİ SERVİSİ

     Belediyelerin belirlediği arsa metrekare birim değerlerinin bazı yerlerde 20 kata varan artışla milyarlarla ifade edilen rakamları bulması, semtten semte anormal farklılıkların ortaya çıkması, bu değer göz önüne alınarak hesaplanan rayiç bedellerde de büyük yükselişlere yol açtı.
     Arsa birim metrekare değeri ve bina inşaat maliyetine göre hesaplanan rayiç bedellere örnek vermek gerekirse, İstanbul Bakırköy Zuhurat Baba'da 100 metrakarelik daire için 118 milyar rakamı ortaya çıkıyor.
     Bina alım satım değeri anlamına gelen bu rayiç bedel piyasadaki fiyatların iki katına varıyor. Zuhurat Baba'da 100 metrekarelik bir dairenin fiyatı bugün 50 milyar lira düzeyinde.
     Rayiç bedellerin yüksekliğinde, belediyelerin arsa metrekare birim fiyatlarını artırması etkili oldu. Zuhurat Baba'da metrekare birim fiyatı 1 milyar 80 bin lira olarak belirlendi. Aynı şekilde Erenköy'de arsa metrekare birim fiyatı 600 milyon lira olarak belirlenirken, buradaki 100 metrekarelik bir dairenin rayiç değeri de 70 milyar lira olarak oluştu.
     Emlakçı Reha Medin, belirlenen rayiç bedellerin olağanüstü yükseldiğini ve konutların piyasa fiyatının da çok üzerine çıktığını belirterek şöyle konuştu:
     "Dört yılda bir belirlenen rayiç bedeller çok yükseldi. Zaten piyasanın durgun olduğu bir dönemde rayiç bedellerinin yükselmesi piyasayı öldürecektir. Rayiç bedeller zaten her yıl yeniden değerleme oranı kadar artıyordu. Bunun üzerine beyan döneminde belediyelerin artırdığı rakamlar çok ölçüsüz."

BAYINDIRLIK İSKAN BAKANLIĞININ İNŞAAT BİRİM FİATLARI 2005

LÜKS : 450,20
1.sınıf : 285,52
2.sınıf : 190,63
3sınıf : 135,0

  Adalet Bakanı ve Hükümet Sözcüsü Bakan Çiçek, Kat Mülkiyeti Kanun Tasarısı'nın Adalet Bakanlığı ve Bayındırlık Bakanlığı tarafından hazırlandığını belirterek, tasarının Bakanlar Kurulu'nda ele alındığını ifade etti.

İlk kat mülkiyeti kanununun 1965 yılında çıkarıldığını ve tek parsel üzerine tek yapı düşüncesiyle düzenlendiğini hatırlatan Çiçek, aradan geçen süre içinde birden çok parsel üzerinde birden çok yapılaşma olabildiğini, ortak bir kısım alanların da birden çok parseli ihtiva edebildiğini kaydetti.
 
Yürürlükteki mevzuat ile Türkiye'deki yapılaşma arasında bir boşluk doğduğuna işaret eden Çiçek, bu boşluğun bir kısmının Yargıtay içtihatlarıyla doldurulduğunu, buna karşın birçok hukuki sorunun ortaya çıktığını anlattı. Türkiye'nin belli bölgelerinde deprem felaketini yaşadığını kaydeden Çiçek, bu felaketlerin beraberinde bazı kat mülkiyeti sorunlarını getirdiğini ifade etti. Bütün bunları dikkate alarak bir kat mülkiyeti yasasının çıkarılmasında zaruret bulunduğunun tespit edildiğini dile getiren Çiçek, diğer yandan Türkiye'nin bazı kurumları itibareyle daha elektronik bir ortama girmesi sonucunda bunların entegre halde çalışmasını temin edecek ortak hükümlere ihtiyaç duyulduğunu anlattı. Kat mülkiyetiyle ilgili tapu işlemlerinde bürokratik engellerin de ortaya çıktığını anlatan Çiçek, bunları da ortadan kaldıracak yepyeni bir düzenlemeyi getireceklerini bildirdi.

"MEVCUT YAPILARIN BELLİ ÖLÇÜDE TAKVİYE EDİLMESİ GEREKİR"

Bugün gelinen noktada vatandaşın kat mülkiyetiyle ilgili problemlerinin öngörülebilen önemli bir bölümünü ortadan kaldırmış olacaklarını ifade eden Çiçek, bugün bir çok müteahhidin arsa üzerine kat karşılığı inşaat yaptıklarını, temel safhasında bu inşaatlardan daire satın alan vatandaşların inşaat bittikten sonra bir türlü kat mülkiyeti ile ilgili belge alamadıklarını söyledi.
 
Bunun getirdiği pek çok hukuki sorunlar ve bundan doğan vergi kayıpları bulunduğunu ifade eden Bakan Çiçek, hazırlanan yasayla hem geriye dönük hem de ileriye dönük, belli süreler ve uyulmaması halinde belli müeyyideler getirmek suretiyle biran evvel kat mülkiyetine geçişi temin edecek düzenlemeleri getireceklerini kaydetti.
 
Depremden dolayı bir takım binaların yıkıldığını ve belli bölgelerde bu riskin halen olduğunu dile getiren Çiçek, bundan dolayı mevcut yapıların belli ölçüde takviye edilmesi gerektiğini söyledi. Eski sistemin, bunun kat maliklerinin tümünün rızasına bağlı olduğunu hükme bağladığını anlatan Çiçek, her işte kat maliklerin tamamının rızasının aranması durumunda yapının tamamına tesir edebilecek bir kısım onarımları yapmanın zorlaştığını anlattı.
 
Çiçek, bu türlü durumlarda bilirkişi raporları ve mahkeme kararlarıyla o maliklerin rızası aranmasızın da bazı işlemlerin yapılmasına imkan verecek bir düzenleme hazırladıklarını ifade etti.
 
Çok katlı binaların alt katlarında işyeri sahiplerinin, o binanın o kısmının kolonlarında, kirişlerinde tasarruf yapmak için yapının tümünün güvenliğini tehlikeye sokabildiklerine işaret eden Çiçek, düzenleme ile bunların tamamının ortak mülkiyet konusu haline geleceğini ve bu tür onarımları yapacak olanların kat maliklerinin tümünün iznini alması gerekeceğini ifade etti.
 
Çiçek, yaşanan acı tecrübelerden yola çıkarak bir düzenleme yapmaya gayret ettiklerini bildirdi.

 
 
©2005 EdeaPort

Her hakkı saklıdır.
 
Extremedya Web Design & Consulting
Ana Sayfa  |  Üyelik  |  İlan Bırak  |  S.S.S.
 İnsan Kaynakları  |  Şikayet ve Öneriler  |  Faydalı Linkler  |  Reklam  |  Bize Ulaşın